AI voor je sollicitatie: cv, brief en LinkedIn in één middag

Met een chatbot maak je in een middag je cv, motivatiebrief (sollicitatiebrief) en LinkedIn-profiel scherper voor één vacature. Je laat de AI de vacature ontleden, je fouten aanwijzen en gaten markeren. Je motivatie schrijf je zelf. Deze gids is voor wie solliciteert. Ben je werkgever, lees dan wat de AI Act van je werving vraagt.

Update 12 november 2026 Deze gids is herschreven. Hij begint nu met wat je uit je cv haalt voordat je het plakt, de prompts staan in blokken om te kopiëren en het onderzoek van Tilburg University is erbij. Wat er is veranderd lees je onderaan.

Wat heb je nodig

• Een gratis account bij ChatGPT, Claude, Gemini of Copilot. Nog nooit gebruikt? Begin met ChatGPT voor beginners
• De volledige tekst van de vacature
• Je huidige cv als tekst, zonder persoonsgegevens (zie hieronder)
• Vijf tot tien zinnen in je eigen woorden: waarom deze baan en één ding waar je trots op bent
• Twee tot drie uur

Let op Haal vóór je iets plakt je naam, adres, telefoonnummer, e-mailadres, geboortedatum en de gegevens van je referenties uit je cv. Zet er [NAAM] en [WOONPLAATS] voor in de plaats. De chatbot heeft ze niet nodig om je tekst te verbeteren. Wat er met je gegevens gebeurt als je ze toch plakt, lees je in persoonsgegevens in ChatGPT.

Stap 1: laat de vacature ontleden

Een brief die op elke vacature past, past op geen enkele. Begin daarom niet met schrijven maar met lezen.

Hier is een vacature. Schrijf nog niets voor mij.
Geef alleen:
1. De drie eisen die voor deze werkgever het zwaarst wegen, met de zin uit de vacature waaruit je dat afleidt.
2. Woorden en begrippen die de werkgever zelf gebruikt.
3. Wat er niet in staat maar wat ik in een gesprek zou willen vragen.

Vacature:
[PLAK HIER DE VOLLEDIGE VACATURETEKST]

Gelukt als je drie eisen hebt die je zelf ook in de tekst terugziet.

Stap 2: scherp je cv aan zonder iets te verzinnen

Werk in twee rondes. Eerst laat je zwakke plekken aanwijzen, daarna pas herschrijf je.

Hier is mijn cv en de vacature van hiervoor.
Noem vijf regels in mijn cv die vaag zijn of niet laten zien wat ik bereikte.
Geef per regel een betere versie.
Regels:
- Gebruik alleen wat in mijn cv staat. Verzin geen cursussen, cijfers, projecten of jaartallen.
- Ontbreekt er een getal of voorbeeld, zet dan [AANVULLEN: wat je mist] in de zin.
- Zet de originele regel en je voorstel onder elkaar.

Mijn cv:
[PLAK HIER JE CV ZONDER PERSOONSGEGEVENS]

Vul elke [AANVULLEN] zelf in of laat de originele regel staan. Een voorstel als “verantwoordelijk voor de webshop” wordt dan bijvoorbeeld “beheerde de webshop met [AANVULLEN: aantal] bestellingen per week”. Weet je het getal niet, dan schrijf je het niet op.

Gelukt als elke gewijzigde regel iets zegt wat je in een gesprek met een voorbeeld kunt onderbouwen.

Stap 3: schrijf je motivatie zelf en laat AI ordenen

Hier helpt AI het minst. Onderzoekers van Tilburg University lieten recruiters van onder meer Philips, PwC en Rabobank brieven beoordelen. Brieven met hulp van ChatGPT waren gemiddeld beter, maar leidden niet tot meer uitnodigingen. ChatGPT verbeterde vooral de opening en de afsluiting, niet de motivatie. Die woog voor recruiters het zwaarst (ESB, 30 juli 2026).

Schrijf daarom eerst zelf vijf tot tien zinnen. Ruw mag. Gebruik één voorbeeld volgens STAR: de situatie, je taak, wat je deed en wat het opleverde. Geef het daarna aan de chatbot:

Hier is mijn ruwe verhaal en de drie eisen uit de vacature.
Maak er een brief van hooguit 300 woorden van.
Regels:
- Gebruik mijn eigen zinnen en voorbeelden. Voeg geen nieuwe feiten toe.
- Schrijf in gewone woorden. Geen 'gedreven', 'passie' of 'uitdaging'.
- Begin niet met 'Geachte heer/mevrouw' en niet met 'Hierbij solliciteer ik'.
- Ontbreekt iets voor een eis, zet dan [AANVULLEN] in de brief.

Mijn verhaal:
[JOUW 5 TOT 10 ZINNEN]

Drie eisen:
[DE EISEN UIT STAP 1]

Gelukt als je motivatie in de brief jouw voorbeeld bevat en niet een zin die bij elke sollicitant zou passen.

Stap 4: laat fouten aanwijzen, niet herschrijven

Een volledig herschreven brief klinkt al snel als iedereen. Vraag daarom alleen om een lijst.

Lees deze brief als een recruiter die dertig seconden heeft.
Herschrijf niets. Geef alleen:
1. Taal- en spelfouten, met de zin waarin ze staan.
2. Drie zinnen die als cliché klinken.
3. De sterkste zin.
4. Een eis uit de vacature die de brief niet beantwoordt.

[PLAK HIER JE BRIEF]

Pas zelf aan wat je overneemt. Lees de brief daarna hardop: een zin waar je over struikelt, schrijf je opnieuw.

Gelukt als er geen [AANVULLEN] meer in staat en je elke zin hardop kunt zeggen zonder te haperen.

Stap 5: zet LinkedIn gelijk

Een recruiter kijkt vaak ook op je profiel. Zorg dat het hetzelfde verhaal vertelt als je cv.

Hier is mijn huidige LinkedIn-kop en mijn cv van stap 2.
Geef vijf andere koppen van hooguit 120 tekens die zeggen wat ik doe en voor wie.
Geen bijvoeglijke naamwoorden als 'gedreven' of 'resultaatgericht'.
Gebruik alleen wat in mijn cv staat.

Huidige kop: [JOUW KOP]

Doe hetzelfde voor je samenvatting (Info) met een maximum van 150 woorden in de ik-vorm. Heb je LinkedIn Premium, dan zit er een eigen schrijfhulp in voor je kop, je samenvatting en je werkervaring (LinkedIn Help). Ook daar geldt: lees na wat hij van je maakt.

Gelukt als je kop, je samenvatting en je cv dezelfde functie en dezelfde sterkste prestatie noemen.

Waar het vaak op vastloopt

Wat je ziet	Wat je doet
De AI noemt een cursus of resultaat die je niet hebt	Schrap het. Herhaal de regel “verzin niets, zet [AANVULLEN]” en plak je cv opnieuw
De brief past op elke vacature	Je gaf de vacature niet mee of je eigen voorbeeld ontbreekt. Begin bij stap 1 of 3
Lange zinnen vol woorden als “synergie” en “dynamisch”	Vraag om korte zinnen in gewone woorden. Of schrijf die alinea zelf
Elke versie klinkt hetzelfde	Vraag niet om nog een versie maar om een lijst met fouten (stap 4)
Je durft je brief niet hardop te zeggen	Dan staat er iets in wat niet van jou is. Haal het eruit

Wat je er niet in zet

Behalve je persoonsgegevens: namen van klanten of collega’s, interne cijfers en projectnamen van je huidige werkgever. Dat kan tegen je contract of het beleid van je werkgever ingaan. Schrijf “een groot energiebedrijf” in plaats van de naam. Gegevens over je gezondheid, geloof of afkomst horen niet in een chatbot en meestal ook niet in je cv.

Wat het kost en voor wie het niet is

Een gratis account is genoeg voor alle stappen. Reken op twee tot drie uur voor de eerste vacature. Bij een volgende vacature gaan stap 2 en 5 sneller, want die heb je al gedaan.

Deze gids is niet voor jou als je een brief zoekt die je ongelezen kunt versturen. Dan is de kans groot dat er iets in staat wat je in het gesprek niet kunt uitleggen. Ook niet als je solliciteert in een vak waar de brief zelf het werkstuk is, zoals tekstschrijver of journalist: daar laat je beter alleen fouten aanwijzen.

Als de werkgever zelf AI gebruikt

Sommige werkgevers laten software cv’s sorteren of gesprekken voeren. Hoeveel Nederlandse werkgevers dat doen weten we niet: betrouwbare cijfers vonden we niet. AI in werving en selectie valt in de Europese AI-verordening onder hoog risico (bijlage III, punt 4). Wat je nu al kunt doen als je denkt dat een algoritme je afwees, staat in Afgewezen door AI: mag een algoritme je sollicitatie weigeren?

Checklist: klaar om te versturen

• Er staat geen adres, geboortedatum of referentie in een chatgesprek die je niet wilde delen
• Elke cursus, elk getal en elk jaartal in je cv heb je zelf gecontroleerd
• Er staat geen [AANVULLEN] meer in cv of brief
• Je motivatie bevat één eigen voorbeeld
• Je hebt de brief hardop gelezen
• Kop, samenvatting en cv op LinkedIn vertellen hetzelfde verhaal

Volgende stap

Klinkt je brief nog te glad? Lees hoe je je eigen stem houdt als je met AI schrijft.

Zo is deze gids gemaakt

Herschreven op 12 november 2026 na een vergelijking met de sollicitatiegids van een andere Nederlandse site. Nieuw: het blok over persoonsgegevens vóór de eerste stap, de prompts in blokken met [AANVULLEN], de stap waarin de AI alleen fouten aanwijst, het onderzoek van Tilburg University, de foutentabel en de checklist. Geschrapt: de bewering dat veel werkgevers AI-filters gebruiken (geen bron), de bewering dat LinkedIn zoekwoorden afstraft (geen bron), een modeladvies zonder bron, een verzonnen percentage in een voorbeeld en het deel over werkgevers. Dat staat nu in het stuk over de AI Act en HR. De gids hoort sinds deze versie bij Jij en AI.

Nagelezen bij de bron: het ESB-artikel van de Tilburgse onderzoekers en de hulppagina van LinkedIn over de schrijfhulp. De prompts zijn niet opnieuw getest in alle vier de chatbots.

Eerdere wijziging: op 25 september 2026 kwamen de datum voor de strengere AI Act-regels bij werving en de link naar je rechten als sollicitant erbij.