Radar

19:00 · avondeditie8 min lezen

OpenAI ziet omzet in drie maanden groeien naar 10 miljard dollar: bijna de helft meer dan een kwartaal eerder

AI levert miljarden op en de rekening wordt zichtbaar

Luister de kern · 0:58

AI-beeld

19.475 signalen gescand · 304 kandidaten beoordeeld · 7 verhalen gekozen

De vijf koppen van vandaag

  1. OpenAI ziet omzet in drie maanden groeien naar 10 miljard dollar: bijna de helft meer dan een kwartaal eerder
  2. Belastingdienst faalt bij tien van de twaalf privacycontroles, moet stoppen met BSN in betalingen
  3. Jongeren kiezen minder vaak voor een IT-opleiding omdat AI hun baan zou kunnen bedreigen
  4. Amazon lanceert vliegende beveiligingscamera en rijdende robot met AI-navigatie voor in huis
  5. AI-datacenters willen 181 gigawatt aan gascentrales bouwen omdat aansluiting op het stroomnet te lang duurt

Rode draad: AI levert miljarden op, maar de rekening begint zichtbaar te worden: in privacyschade, arbeidsmarkt en CO₂-uitstoot.

Het nieuws van vandaag

OpenAI verdubbelt groei en passeert grens van 10 miljard

De maker van ChatGPT groeit sneller dan verwacht. Concurrent Anthropic bereidt intussen een beursgang voor.

Bedrijfsleven

OpenAI behaalde tussen juli en september 10 miljard dollar omzet. Dat is bijna 50 procent meer dan in het kwartaal daarvoor. Dat melden bronnen binnen het bedrijf aan Bloomberg. In het tweede kwartaal groeide de omzet nog met 18 procent, minder dan half zo snel.

Het bedrijf lijdt nog altijd fors verlies, maar minder dan eerder dit jaar. Het operationele verlies daalde van 150 naar 109 procent van de omzet. Concreet: voor elke dollar omzet verliest OpenAI nu ongeveer 1,09 dollar, tegenover 1,50 dollar eerder.

De snellere groei heeft drie oorzaken: scherpere prijzen, kortingen voor grote klanten en betere AI-modellen. OpenAI richtte zich eerst vooral op consumenten. Nu legt het meer nadruk op producten voor bedrijven en op AI-assistenten die taken kunnen afhandelen.

Concurrent Anthropic koos al vroeg voor de zakelijke markt. Het bedrijf claimt een jaaromzet van 81 miljard dollar. Binnenkort gaat Anthropic naar de beurs, met een waardering van 1.400 miljard dollar.

Wat dit betekent in Nederland: Van de grote Nederlandse bedrijven gebruikt inmiddels 67 procent AI. Bij kleine bedrijven is dat 28 procent (CBS, 2025). De concurrentie tussen OpenAI en Anthropic bepaalt welke technologie hier de standaard wordt.

Bron: TechCrunch


Autoriteit Persoonsgegevens: Belastingdienst schiet op tien punten tekort

De fiscus houdt onvoldoende bij wie welke gegevens bekijkt. Ook staat het BSN nog altijd in betalingen.

Privacy Beleid

De Belastingdienst houdt zich op tien van de twaalf onderzochte onderdelen niet aan de privacywet. Dat staat in een rapport dat de Autoriteit Persoonsgegevens woensdag publiceerde.

Een van de problemen: de fiscus heeft te weinig systemen die vastleggen welke medewerker welke persoonsgegevens inziet. Daarnaast selecteert de dienst aangiften en aanvragen voor controle met automatische criteria. Die criteria maken onderscheid tussen groepen mensen. De Belastingdienst onderbouwt volgens de toezichthouder onvoldoende waarom dat onderscheid nodig is. Daardoor valt discriminatie niet uit te sluiten.

Ook gebruikt de Belastingdienst nog steeds het burgerservicenummer (BSN) bij betalingen. Daardoor kunnen anderen zien of iemand een belastingschuld heeft. Naar verwachting stopt dat eind dit jaar.

De dienst erkent dat de naleving “ondanks aantoonbare inspanningen nog steeds niet overal op orde is”. Het kan volgens de fiscus nog enkele jaren duren voordat alle problemen zijn opgelost. Eerst moeten de IT-systemen worden vernieuwd.

Het is niet de eerste keer dat de Belastingdienst op dit punt in de fout gaat. In 2022 kreeg de dienst al een boete van 3,7 miljoen euro. Jarenlang verwerkte de fiscus persoonsgegevens illegaal in een zwarte lijst voor fraudebestrijding. Tot februari 2020 stonden daarop ongeveer 270.000 mensen. Zij werden geregistreerd op basis van hun nationaliteit of vermeende verdachte omstandigheden.

Bron: NU.nl


Jongeren kiezen minder vaak voor IT-opleiding uit angst voor AI

Steeds minder studenten kiezen voor een ICT-opleiding, terwijl Nederland juist meer programmeurs nodig heeft.

Onderwijs Arbeidsmarkt

Minder jongeren beginnen aan een opleiding tot ICT’er. Ze vrezen dat AI hun werk overneemt nog voordat hun loopbaan begint. Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag. Die zorg heeft een concrete aanleiding. ChatGPT en vergelijkbare programma’s schrijven inmiddels zelf eenvoudige code. Ook experimenteren bedrijven met AI-assistenten die een deel van het werk van softwareontwikkelaars overnemen.

Tegelijk kampt Nederland met een tekort aan IT’ers. Bedrijven zoeken programmeurs, data-analisten en systeembeheerders, maar het aantal nieuwe studenten groeit niet. Het is daarom onzeker of jongeren met hun keuze de juiste conclusie trekken. Wie begrijpt hoe AI werkt en waar de beperkingen liggen, vindt voorlopig waarschijnlijk nog volop werk.

Wat dit betekent in Nederland: 70 procent van de bedrijven in de sector Informatie en communicatie gebruikt AI. Dat is de hoogste score van alle sectoren (CBS, 2025). De vraag naar IT’ers die deze systemen kunnen bouwen en beheren, neemt eerder toe dan af.

Bron: EenVandaag


Amazon lanceert vliegende camera en rijdende robot met AI-navigatie

De Ring Drone Cam vliegt acht minuten op een accu, de Ring Rover Cam rijdt door kantoren en kan geen trappen op.

Bedrijfsleven Privacy

Amazon brengt twee mobiele beveiligingscamera’s op de markt: een kleine drone en een rijdende robot. Beide bewegen zich zelfstandig door een huis of kantoor. Een AI-systeem bepaalt daarbij de route.

De Ring Drone Cam verschijnt eind januari 2027 en kost 250 dollar. De drone vliegt vooraf ingestelde routes. Hij komt ook automatisch in actie als een ander Ring-apparaat een melding geeft. De accu gaat acht minuten mee.

De Ring Rover Cam is bedoeld voor bedrijven. Hij is vanaf december beschikbaar en kost 1.000 dollar. De robot rijdt over één verdieping en filmt in 4K-resolutie, een hoge beeldkwaliteit.

Om obstakels te ontwijken, gebruiken beide apparaten camera’s en sensoren. Ze maken ook een plattegrond van de ruimte. Een deel van die verwerking gebeurt in de cloud, dus op externe servers via internet. De drone heeft nog goedkeuring nodig van de Amerikaanse telecomtoezichthouder. De robot heeft duidelijke beperkingen. Hij kan niet overweg met trappen, glanzende zwarte vloeren en overgangen hoger dan 3,5 centimeter.

De nieuwe producten roepen vragen op over privacy. Die komen bovenop de bezwaren die al golden voor de vaste Ring-camera’s. Amazon belooft versleuteling van de beelden en zichtbare lampjes die aangeven wanneer de camera opneemt. Toch stelde de Federal Trade Commission, de Amerikaanse toezichthouder op consumentenbescherming, in 2023 vast dat er bij Ring veel misging. Werknemers en aannemers konden jarenlang beelden van klanten bekijken. Door zwakke beveiliging kregen hackers bovendien toegang tot 55.000 accounts.

Bron: Ars Technica


AI-datacenters plannen gascentrales ter grootte van vier keer de Britse piekvraag

Ontwikkelaars willen 181 gigawatt aan fossiele capaciteit op eigen terrein, omdat aansluiting op het net te lang duurt.

Bedrijfsleven Klimaat

Bouwers van AI-datacenters willen op grote schaal eigen gascentrales neerzetten, direct naast hun servergebouwen. De reden: een aansluiting op het elektriciteitsnet laat te lang op zich wachten. Dat blijkt uit onderzoek van BloombergNEF.

In de VS, het Verenigd Koninkrijk en Europa staat samen 181 gigawatt aan gascentrales in de planning. Dat is bijna vier keer de piekbelasting van heel Groot-Brittannië: de hoogste stroomvraag van het land op het drukste moment. Negentig procent van die capaciteit komt in de VS. Daar zou de uitstoot jaarlijks uitkomen op 345 miljoen ton CO₂-equivalent. Die eenheid telt alle broeikasgassen samen alsof het CO₂ is. De uitstoot staat gelijk aan die van 72,8 miljoen auto’s.

Volgens de ontwikkelaars gaat het om een tijdelijke oplossing. Onderzoekers betwijfelen dat. Zij vrezen dat de centrales ook na een netaansluiting in gebruik blijven, simpelweg omdat dat financieel aantrekkelijk is. De stroomvraag van AI-datacenters zal tot 2035 bijna verviervoudigen, naar 2.354 terawattuur. Dat is 7 procent van de wereldwijde elektriciteitsvraag.

Ook in het Verenigd Koninkrijk groeit de belangstelling voor gas. De sector diende vorig jaar meer dan honderd aanvragen in voor een gasaansluiting, meldt branchevereniging Future Energy Networks. Projecten als Wapseys Wood in Buckinghamshire en Quest Park in Bedfordshire vragen toestemming voor een eigen gascentrale. Chancellor John Healey gaf ontwikkelaars eerder dit jaar uitdrukkelijk ruimte voor tijdelijke fossiele stroom, zolang een netaansluiting nog ontbreekt.

Bron: The Guardian


Utrecht onderzoekt verbod op camerabrillen in gemeentelijke gebouwen

Bezoekers kunnen ongemerkt worden gefilmd met smartglasses zoals de Meta-bril, waarvan het lampje kan worden afgedekt.

Privacy Beleid

De gemeente Utrecht onderzoekt of het gebruik van slimme brillen met ingebouwde camera’s in gemeentelijke gebouwen kan worden verboden. Ook bekijkt het college of heimelijk filmen via de Algemene Plaatselijke Verordening strafbaar kan worden gesteld. Uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 moet duidelijk zijn wat juridisch mogelijk is. Aanleiding zijn zorgen over de privacy van bezoekers: smartglasses zoals de Meta-bril hebben een camera en AI-assistent aan boord, en het lampje dat aangeeft dat de camera actief is, kan worden afgedekt.

Utrecht is naar eigen zeggen de eerste Nederlandse gemeente die stappen onderneemt tegen camerabrillen. Het college erkent dat heimelijk filmen mogelijk in strijd is met de privacywet AVG, zeker als bewoners ongevraagd in beeld komen. In gemeentelijke zwembaden is fotograferen en filmen al verboden.

De gemeente laat een zogenoemd Uthiek Assessment uitvoeren, waarbij wordt gekeken naar menselijkheid, inclusiviteit en machtsverhoudingen. Ook wil het college meewegen dat slimme brillen voor mensen met een visuele beperking een hulpmiddel kunnen zijn. Of de gemeente uiteindelijk overgaat tot een verbod, hangt af van de uitkomsten van het onderzoek en de vraag of zo’n regel juridisch houdbaar en te handhaven is.

Bron: RTV Midden-Holland


Rabobank zet AI in voor klantcontact en kredietbeoordelingen, maar weet nog niet hoeveel banen verdwijnen

De bank erkent dat AI het werk ingrijpend verandert, maar kan niet zeggen welke en hoeveel functies verdwijnen.

Bedrijfsleven Arbeidsmarkt

Rabobank experimenteert volop met generatieve AI, AI-assistenten en eigen taalmodellen voor klantcontact, softwareontwikkeling en kredietbeoordelingen. De bank zet de technologie inmiddels in productie, maar kan nog niet zeggen of, welke en hoeveel banen daardoor verdwijnen. Dat bleek tijdens een persbijeenkomst over de impact van AI op werk, waaraan chief global AI officer Cyprian Smits en HR-directeur Marc Jansen deelnamen.

Smits zei dat de ontwikkeling zich in hoog tempo voltrekt en dat AI de manier waarop werk binnen de financiële sector wordt georganiseerd ingrijpend verandert. De bank erkent dat AI gevolgen zal hebben voor functies en werkzaamheden, maar geeft geen prognose over baanverlies. De onzekerheid geldt breder: ook andere Nederlandse bedrijven zien AI-gebruik snel groeien, maar weten nog niet precies wat dat betekent voor hun personeelsbestand.

Bron: Computable


TechCrunch · NU.nl · EenVandaag · Ars Technica · The Guardian · RTV Midden-Holland · Computable


Transparantie: het maken van deze editie kostte ±€0,41 aan AI-modelgebruik (7-daags gemiddelde per editie; selectie, schrijven, verrijking en eindredactie meegeteld).