Transcom sluit callcenter Groningen en wijst naar AI, 'is dit het begin?'

De vijf koppen van vandaag

Transcom sluit callcenter Groningen en wijst naar AI, ‘is dit het begin?’
GitHub’s AI-assistent lekte privécode door prompt-truc van beveiligingsonderzoekers
OpenAI lanceert donderdag GPT-5.6 Sol, plus Terra en Luna, modelfamilie breidt uit
Brown University: tentamencijfers kelderen 50% zodra studenten niet meer mogen spieken met AI
China overweegt buitenlandse toegang tot zijn krachtigste AI-modellen af te knijpen

Rode draad: AI verschuift van tool naar risico: wie heeft toegang, wie verliest werk, en wie wordt er eigenlijk mee geholpen?

Het nieuws van vandaag

Transcom sluit Groningen: AI maakt callcenterwerk overbodig

Het Zweedse bedrijf noemt kunstmatige intelligentie expliciet als reden voor de sluiting. Tweehonderd banen verdwijnen.

Arbeidsmarkt Nederland

Transcom sluit zijn vestiging in Groningen en verplaatst het werk naar andere Europese locaties. Het klantenservicebedrijf wijst daarbij openlijk naar kunstmatige intelligentie als oorzaak. Directeur Gert Lammertink zegt het in het Dagblad van het Noorden: “Klanten investeren massaal in kunstmatige intelligentie. Dat maakt onze dienstverlening minder urgent.” De tweehonderd medewerkers krijgen een sociaal plan.

Transcom benadrukt dat het werk verschuift, niet verdwijnt. Toch is het opvallend dat een werkgever AI zo expliciet noemt als reden voor een sluiting. Het Dagblad van het Noorden vraagt zich af of dit het begin is van een ontslaggolf door AI.

In 2024 gebruikte 23 procent van de Nederlandse bedrijven AI, vooral voor marketing en verkoop. Callcenters vormen nu de volgende golf.

Wat dit betekent in Nederland: In 2024 gebruikte 23% van de Nederlandse bedrijven AI, met name voor marketing en verkoop, callcenters vormen de volgende golf.

Bron: Dagblad van het Noorden

GitLost: beveiligingsonderzoekers lieten GitHub’s AI-agent privécode lekken met een simpele truc

De aanval werkte door GitHub Copilot Workspace te misleiden met valse instructies in een issue-beschrijving.

Beveiliging Ontwikkelaars

GitHub’s AI-assistent, die automatisch code voorstelt en bugs oplost, blijkt kwetsbaar voor manipulatie. Beveiligingsbedrijf Noma Security toonde aan hoe een aanvaller kwaadaardige instructies in een GitHub-issue kan verstoppen. De AI-agent leest die instructies, voert ze uit en kan daardoor privécode lekken.

De aanval heet GitLost. Het probleem ontstaat doordat de agent externe teksten, zoals een issue-beschrijving, niet goed scheidt van zijn eigen systeeminstructies. Hij behandelt beide als betrouwbaar.

GitHub erkent het lek en heeft inmiddels stille maatregelen genomen. Het bedrijf waarschuwt wel dat dit soort aanvallen fundamenteel lastig te blokkeren zijn. Noma Security maakte de details deze week openbaar, nadat GitHub drie maanden de tijd kreeg om te reageren.

Wat dit betekent in Nederland: AI-agenten die namens ontwikkelaars werken worden steeds vaker ingezet. Wie vertrouwelijke code beheert moet ze voorlopig behandelen als onbetrouwbaar.

Bron: Noma Security

OpenAI lanceert donderdag GPT-5.6 Sol, Terra en Luna, de modelfamilie wordt groter

Drie namen, één datum: OpenAI breidt zijn line-up uit met modellen voor verschillende taken.

Productnieuws OpenAI

OpenAI lanceert donderdag GPT-5.6 Sol. Tegelijk komen twee nieuwe varianten beschikbaar: Terra en Luna. Het bedrijf houdt de details nog achter de hand. Waar elk model precies voor bedoeld is, blijft onduidelijk. Ook de verschillen met het huidige GPT-5.5 zijn nog niet bekend.

Waarschijnlijk wordt Sol de algemene opvolger. Terra en Luna krijgen naar verwachting elk een eigen specialisatie, bijvoorbeeld voor programmeercode of voor het verwerken van tekst en beeld tegelijk.

OpenAI brengt steeds sneller nieuwe modellen uit en biedt nu meerdere versies naast elkaar aan. Concurrenten als Anthropic en Google doen dat al langer. Of gebruikers en bedrijven hier echt op zitten te wachten, is de vraag. Het lijkt vooral een manier om marktaandeel te behouden.

Bron: OpenAI via Twitter

Tentamencijfers zakken met de helft zodra Brown University zonder laptop toetst

Een docent vermoedde dat studenten ChatGPT hun werk lieten doen. Hij dwong een fysiek tentamen af.

Onderwijs Verenigde Staten

Een docent aan Brown University zag een patroon. Huiswerkscores stegen elk semester, maar tijdens colleges snapten studenten de stof nauwelijks. Zijn vermoeden: ze lieten AI het werk doen.

Hij greep in. Het eindtentamen moest fysiek, zonder laptop of internet. Het gemiddelde cijfer daalde met vijftig procent.

Brown startte een onderzoek naar vals spelen. De zaak treft een gevoelige snaar. Universiteiten worstelen met de vraag hoe ze onderwijs moeten inrichten nu AI-tools altijd en overal beschikbaar zijn. De docent zelf: “We kunnen er niet voor kiezen idioten te worden. Studenten moeten leren denken.”

Wat dit betekent in Nederland: Nederlandse universiteiten heroverwegen massaal hun toetsbeleid. Fysieke tentamens worden weer de norm bij vakken waar AI de antwoorden kan genereren.

Bron: Ars Technica

Beijing overweegt buitenlandse toegang tot Chinese AI-modellen te beperken

China wil mogelijk voorkomen dat zijn beste AI-technologie naar het Westen lekt.

Geopolitiek Regulering

De Chinese overheid onderzoekt of topmodellen zoals DeepSeek voortaan alleen nog binnen China beschikbaar mogen zijn. Bronnen melden aan Reuters dat Beijing vreest dat buitenlandse bedrijven Chinese doorbraken kopiëren of gebruiken om concurrerende producten te bouwen.

Het zou een omgekeerde exportbeperking zijn. Niet het Westen dat China afknijpt, maar China dat zijn eigen technologie afschermt.

De maatregel zou westerse bedrijven raken die Chinese modellen gebruiken voor onderzoek of kostenbesparing. Tegelijk lijkt het een symbolische zet. China positioneert zich als AI-supermacht die zijn technologie niet meer hoeft te delen.

Of de beperking er daadwerkelijk komt is onduidelijk. Het Chinese ministerie van Industrie heeft nog niet gereageerd.

Bron: Reuters

Techbedrijf Mews schrapt 15% van personeelsbestand door opkomst AI

Het Nederlandse hotelplatform noemt automatisering expliciet als reden voor reorganisatie.

Arbeidsmarkt Nederland

Mews, een in Amsterdam gevestigde aanbieder van hotelsoftware, ontslaat 15 procent van zijn medewerkers. Het bedrijf wijst naar AI die taken overneemt die voorheen handmatig gebeurden, zoals klantenservice en datainvoer. CEO Matt Welle zegt dat de reorganisatie nodig is om concurrerend te blijven nu klanten verwachten dat software zichzelf grotendeels beheert.

Het is opnieuw een Nederlands bedrijf dat AI hardop noemt als ontslagreden, een trend die zich deze week herhaalt. Tegelijk benadrukt Mews dat het blijft investeren in ontwikkelaars en productteams, wat suggereert dat banen verschuiven naar technische rollen.

Wat dit betekent in Nederland: Bij grote Nederlandse bedrijven gebruikt 53% AI; reorganisaties die dat als reden noemen blijven vooralsnog uitzonderingen, niet de norm.

Bron: Nieuwslens

Voor wie zelf met AI bouwt

Rowboat: open-source alternatief voor Claude Desktop dat werkt als werkplek, niet als chatapp

De makers wilden Claude’s kracht behouden, maar dan ingebed in een echte werkomgeving.

Tools Open source

Rowboat is een lokaal draaiende AI-werkplek die het concept van Claude Desktop overneemt maar uitbreidt met aanpasbare interfaces en workflows. Gebruikers kunnen binnen Rowboat eigen ‘work surfaces’ bouwen, denk aan dashboards, projectschermen of gespecialiseerde editors, waarin AI-assistentie geïntegreerd zit. Het project is volledig open source en draait op je eigen machine, zonder data naar externe servers te sturen.

De makers zeggen dat Claude Desktop briljant is als chatinterface, maar dat zij dagelijks tegen de beperkingen aanlopen: geen persistente context over projecten heen, geen manier om workflows vast te leggen. Rowboat probeert die kloof te dichten door AI niet als praatje maar als werklaag te behandelen.

Aanbeveling: Bekijk de demo-video als je Claude Desktop gebruikt maar tegen de chat-metafoor aanloopt.

Bron: Rowboat GitHub

Agent Data Injection: een nieuwe categorie prompt injection die buiten instructies opereert

Onderzoekers tonen aan dat AI-agenten misleid kunnen worden door valse data in te voeren, niet alleen valse instructies.

Beveiliging Research

Prompt injection wordt meestal geassocieerd met instruction injection: een aanvaller voegt verborgen commando’s toe die het model opvolgt. Nieuw onderzoek introduceert agent data injection als aparte categorie: in plaats van instructies injecteert de aanvaller nep-feiten of vervalste context die de agent als waarheid aanneemt. Een voorbeeld: een agent die vluchten boekt krijgt nep-prijsdata toegespeeld en boekt op basis daarvan het verkeerde ticket.

Het verschil is subtiel maar belangrijk: bestaande mitigaties tegen instruction injection werken niet tegen data injection, omdat er technisch gezien geen ‘instructie’ in de aanval zit. De onderzoekers pleiten voor strikte scheiding tussen vertrouwde en onvertrouwde databronnen, en voor agents die altijd valideren wat ze ophalen voordat ze erop handelen.

Aanbeveling: Behandel alle externe data die een agent ophaalt als potentieel kwaadaardig, valideer altijd aan de bron.

Bron: arXiv 2607.05120

Dagblad van het Noorden · Noma Security · OpenAI via Twitter · Ars Technica · Reuters · Nieuwslens · Rowboat GitHub · arXiv 2607.05120

Transparantie: het maken van deze editie kostte ±€0,28 aan AI-modelgebruik (7-daags gemiddelde per editie; selectie, schrijven, verrijking en eindredactie meegeteld).