Dossier · Privacy & veiligheid

AI & jouw data

Elke keer dat je iets aan een AI vraagt, geef je gegevens weg. En steeds vaker beslist een model mee over je lening, je sollicitatie of je gezondheid. Waar gaat je data heen, wie kan erbij en welke rechten heb je als het misgaat? De stand in november 2026: de privacywet (AVG) beschermt je nu al tegen besluiten waar geen mens meer naar kijkt en de strengste AI Act-eisen voor zulke systemen volgen in december 2027. Met AI-agents die zelf namens je handelen komt er een vraag bij: welke toestemming geef je eigenlijk weg? Dit dossier volgt AI vanuit één vraag: wat betekent het voor jou? Zonder paniek, met de feiten erbij.

23 stukken · bijgewerkt 9 november 2026

Laatste ontwikkeling

Zweden blokkeert ChatGPT en Claude. Mag het bij jou op het werk?Zweden sloot op 26 oktober ChatGPT en Claude af voor ambtenaren, Copilot bleef. Wat de Nederlandse regels zijn en welke vier vragen jij je werkgever stelt.

Wat je moet weten: stap voor stap

  1. 9 nov 2026

    Ook uitgelogd kan ChatGPT van je chats leren

    Wie ChatGPT zonder account gebruikt, vindt het gesprek later niet terug, maar dat betekent niet dat het weg is. Of uitgelogde chats modellen verbeteren, hangt volgens OpenAI af van je locatie en instellingen. Uitzetten kan, maar die keuze geldt alleen in die browser.

  2. 26 okt 2026

    Zweden sluit ChatGPT en Claude af voor ambtenaren

    De Zweedse regeringskantoren blokkeren de webversie van ChatGPT en Claude; Copilot mag wel. De reden: AI-diensten zonder overeenkomst zijn een risico voor de informatiebeveiliging. In Nederland mogen ambtenaren generatieve AI onder consumentenvoorwaarden al sinds 2025 niet gebruiken.

  3. 21 okt 2026

    AI-agent geeft huisadres weg na 'altijd toestaan'

    Meta's agent Muse maakte namens een verkoper een ophaalafspraak en gaf zijn huisadres door; daarna leek hij een bod onder het minimum te accepteren. Meta erkende die tweede fout. Muse is in Nederland nog niet te gebruiken, maar de les geldt voor elke agent: kies niet zomaar 'altijd toestaan'.

Toon de hele tijdlijn (16 mijlpalen)
  1. 25 aug 2026

    Twitch traint AI met je streams, tenzij je het uitzet

    Sinds 12 augustus staat de schakelaar voor AI-training op Twitch standaard aan. Een streamer spande op 20 augustus in Californië een class action aan tegen Twitch en Amazon.

  2. 24 aug 2026

    Bijna 825 miljoen boete voor Ubers algoritme

    De Autoriteit Persoonsgegevens beboette Uber op 21 augustus met €824.990.000, omdat een algoritme chauffeurs zonder menselijke tussenkomst blokkeerde (artikel 22 AVG). Uber gaat in beroep.

  3. 20 aug 2026

    ChatGPT toont advertenties in Nederland

    Vanaf 24 augustus zien gebruikers van de gratis versie en ChatGPT Go reclame, eerst op basis van je huidige gesprek. Personalisatie weigeren haalt de advertenties niet weg; reclamevrij is alleen een betaald plan vanaf Plus.

  4. 30 jul 2026

    Privacywaakhond: persoonsgegevens niet zomaar in een chatbot

    De Autoriteit Persoonsgegevens publiceerde op 13 juli een handreiking voor generatieve AI. Gegevens van klanten of collega's in een gratis chatbot plakken kan volgens de AP een datalek zijn en AI is een van haar drie toezichtprioriteiten voor 2026-2028.

  5. 12 jul 2026

    Chat Control 1.0 verlengd tot april 2028

    Het Europees Parlement liet de verlenging op 9 juli passeren, ondanks een meerderheid tegen die de vereiste drempel niet haalde; de Raad volgde op 23 juli. Diensten als Gmail en Snapchat mogen onversleutelde berichten dus tot 3 april 2028 scannen op kindermisbruik. End-to-end versleutelde apps vallen erbuiten.

  6. 7 jul 2026

    Rekenen op versleutelde data

    Homomorfe encryptie laat een server rekenen op data die niemand kan lezen: alleen jij hebt de sleutel. Je iPhone doet het al voor kleine taken; op grote schaal is het nog flink trager, al bestaat er geen vaste vertragingsfactor.

  7. 4 jul 2026

    Leren van je medische data zónder die te zien

    Bij federated learning blijft je data in het ziekenhuis; alleen wat het model leert wordt gedeeld, niet je ruwe gegevens. Het privacymodel dat zorg-AI schaalbaar én verantwoord moet houden.

  8. 25 jun 2026

    Je kredietscore door AI: dit zijn je rechten

    De EU AI Act bestempelt AI voor kredietscoring als "hoog risico"; die verplichtingen gaan in op 2 december 2027 (uitgesteld via het Digital Omnibus). Een afwijzing kun je nú al aanvechten en om uitleg vragen.

  9. 23 jun 2026

    AI besliste over jou: is dat te bewijzen?

    Een AI-antwoord verdwijnt meestal zodra het is getoond. Zonder logboek kan niemand later reconstrueren wat het model deed bij je lening, sollicitatie of schadeclaim. Precies dat gaat de wet steeds vaker wél eisen.

  10. 14 jun 2026

    ChatGPT-beveiliging is een drempel, geen muur

    Onderzoekers stappen steeds opnieuw over de beveiliging van ChatGPT heen. De praktische les: behandel een AI-chatbot als een lekvat, niet als een kluis. Zet er niets in wat echt privé moet blijven.

  11. 12 jun 2026

    AI zonder server: je data verlaat je apparaat niet

    Met Transformers.js en WebLLM draait AI rechtstreeks in de browsertab; WebLLM haalt volgens de makers (preprint) tot 80% van de native prestatie. Geen API-call betekent geen gegevens naar een derde partij: de privacyvriendelijkste vorm van AI.

  12. 8 jun 2026

    ChatGPT onthoudt meer: Dreaming V3

    OpenAI rolt sinds 4 juni een herbouwd geheugen uit dat herinneringen op de achtergrond samenstelt én bijwerkt. Handig, maar het verlegt de vraag: wat weet je chatbot straks allemaal over je en kun je dat nog terugdraaien?

  13. 13 feb 2026

    Is Claude Europees? Nee

    Claude is een Amerikaans model van Anthropic. De software is EU-breed te gebruiken, maar de eigenaar en de standaard-infrastructuur vallen onder Amerikaans recht (CLOUD Act), niet alleen onder de AVG. Dat bepaalt wie bij je data kan.

Laatst bijgewerkt: 9 november 2026. Nieuwste eerst. De tijdlijn volgt onze berichtgeving en groeit mee; bronnen staan bij de gekoppelde artikelen hieronder.

Al ons nieuws en duiding (23)

Heb je een eigen bedrijf? Wat de AVG betekent als je AI inzet, lees je in het dossier AVG en AI voor ondernemers.

Veelgestelde vragen

Is mijn data veilig bij ChatGPT of Claude?

Behandel een AI-chatbot als een drempel, niet als een kluis: onderzoekers omzeilen de beveiliging van ChatGPT steeds opnieuw. Claude draait bovendien op Amerikaanse infrastructuur en valt onder de CLOUD Act, niet alleen de AVG. Zet er dus geen gegevens in die je niet met een derde partij zou delen.

Welke rechten heb ik als AI een besluit over mij neemt?

Bij een volledig geautomatiseerd besluit geeft de AVG je nu al recht op menselijke tussenkomst en uitleg; de Autoriteit Persoonsgegevens beboette Uber daarom in augustus 2026 met bijna 825 miljoen euro. De EU AI Act bestempelt AI voor bijvoorbeeld kredietscoring als "hoog risico", maar die eisen gelden pas vanaf 2 december 2027. Vanaf 20 november 2026 geeft de nieuwe consumentenkredietrichtlijn ook een eigen recht op uitleg en herbeoordeling bij een geautomatiseerde kredietcheck.

Mag ik persoonsgegevens in ChatGPT of een andere chatbot plakken?

Liever niet. Gegevens van klanten of collega's in een gratis AI-chatbot plakken kan volgens de Autoriteit Persoonsgegevens een datalek zijn. Haal namen en andere herleidbare gegevens eruit of gebruik een zakelijke versie met een verwerkersovereenkomst die niet op jouw data traint.

Waar let ik op als een AI-agent namens mij handelt?

Kies bij een agent nooit 'altijd toestaan' voor iets wat geld kost, je adres prijsgeeft of namens jou een bericht stuurt, maar 'elke keer vragen'. Zet ook geen gevoelige gegevens in sjablonen of standaardantwoorden die de agent mag gebruiken. Meta's agent Muse gaf in oktober 2026 zo het huisadres van een verkoper door.

Kan AI met mijn gegevens werken zonder ze te zien?

Ja. Bij federated learning blijft je data op je apparaat of in het ziekenhuis; bij homomorfe encryptie rekent de server op versleutelde data waarvan alleen jij de sleutel hebt. Client-side AI in je browser stuurt zelfs helemaal niets naar een server.

Alle dossiers