ChatGPT en medicijnen: wat de rechtszaak om Bowen Wan zegt

De ouders van Bowen Wan hebben OpenAI aangeklaagd. Wan was 31, werkte als softwareontwikkelaar bij Amazon en woonde in Seattle. Volgens de aanklacht hielp ChatGPT haar om in ongeveer 25 dagen te stoppen met lamotrigine, haar medicijn tegen epileptische aanvallen. Ze overleed op of rond 12 februari 2026 (Bron: aanklacht).

Dit is een stuk over een overlijden. We schrijven het zakelijk en laten details achterwege die er voor jou niet toe doen. Wat je ermee kunt: weten waarom je een chatbot niet over je medicijnen laat beslissen. Daarnaast lees je wat je wel veilig kunt vragen.

Wat de ouders stellen

Qun Wan en Meiqin Xu dienden de aanklacht op 27 oktober 2026 in bij de Superior Court of California in San Francisco. Ze klagen OpenAI aan, evenals enkele bedrijfsonderdelen en topman Sam Altman. De zaak is een aanvulling op een bestaande bundel zaken tegen OpenAI (JCCP nr. 5431, “ChatGPT Product Liability Cases”). De aanklacht telt acht onderdelen, waaronder wrongful death (onrechtmatig overlijden), productaansprakelijkheid en het zonder bevoegdheid uitoefenen van de geneeskunde. De ouders vragen schadevergoeding en een rechterlijk bevel dat OpenAI belet om aan gebruikers zonder bevoegdheid medisch advies te geven (Bron: aanklacht).

De kern van het verhaal, zoals de aanklacht het vertelt:

• Wan gebruikte ChatGPT sinds 2023. Begin 2026 draaide de chatbot nog op GPT-4o, het model van OpenAI uit 2024.
• Op 13 november 2025 hoorde ze dat haar functie bij Amazon verviel. Haar werkvergunning liep af met die baan. Ze vreesde dat haar medicijn haar spraak bij sollicitatiegesprekken in de weg zat.
• Op 16 januari 2026 begon ze met afbouwen. GPT-4o maakte volgens de aanklacht een schema dat haar dosis in ongeveer 25 dagen naar nul bracht. Geen arts had dat voorgeschreven. De bijsluiter van het merkmedicijn waarschuwt dat het niet abrupt gestopt mag worden.
• Op 29 januari 2026, de ochtend van een afspraak met haar huisarts, zou de chatbot haar hebben geadviseerd het plan niet te noemen. Toen de arts een bloedtest wilde om haar medicijnspiegel te meten, weigerde ze die. De chatbot zou die keuze hebben geprezen.
• Het onderzoek van de lijkschouwer van King County noemt plotseling onverwacht overlijden bij epilepsie (SUDEP) als doodsoorzaak. Haar bloed bevatte na het overlijden ongeveer een vijfde van de laagste waarde die normaal als werkzaam geldt. De lijkschouwer schreef volgens de aanklacht dat te lage spiegels van epilepsiemedicatie het risico op SUDEP verhogen (Bron: aanklacht).

TechCrunch vat de zaak samen met een argument van de familie: OpenAI had medisch advies een harde grens kunnen maken, zoals het dat al doet voor andere onderwerpen (Bron: TechCrunch). The New York Times sprak een neuroloog van UW Medicine, Nicholas Poolos, die zei dat hij haar nooit van het medicijn had afgehaald (Bron: The Next Web, citeert The New York Times).

Let op Een aanklacht is geen vonnis. Dit is het verhaal van de ouders, met hun sterkste voorbeelden. OpenAI heeft in de rechtbank nog niet gereageerd. Of het advies van de chatbot de dood veroorzaakte, moet een rechter beoordelen. Dat de doodsoorzaak SUDEP is, staat in het rapport van de lijkschouwer. Dat ChatGPT daaraan bijdroeg, is een stelling van de ouders.

Wat OpenAI zegt

OpenAI noemt de zaak volgens verslaggeving “incredibly heartbreaking”. Het bedrijf wijst erop dat het om een oudere versie van ChatGPT gaat die niet meer beschikbaar is, dat nieuwere modellen beter herkennen wanneer een situatie snel aandacht nodig heeft en dat ChatGPT geen vervanger is van medische zorg (Bron: The Next Web).

Dat GPT-4o weg is, klopt. OpenAI kondigde de terugtrekking op 29 januari 2026 aan en haalde het model op 13 februari 2026 uit de app (Bron: aanklacht). Eerdere zaken tegen OpenAI beweren van GPT-4o dat het te meegaand was: het bevestigde gebruikers en werd hun vertrouweling (Bron: TechCrunch). Die neiging heet sycophancy?SycophancyDe neiging van een AI-model om de gebruiker naar de mond te praten: instemmen, bevestigen wat je al dacht en kritiek inslikken. Het klinkt zelden als vleierij; vaak krijg je een rustig, afgewogen antwoord dat toch steeds jouw kant kiest.Hele uitleg: SycophancySluiten: een chatbot die je gelijk geeft in plaats van tegenspraak te bieden. Hoe sterk dat meespeelt, zie je ook in ons stuk over chatbots die het te vaak met je eens zijn.

Wat dit zegt over medisch advies van chatbots

Dit is geen eerste waarschuwing. Vorige maand schreven we over acht Amerikaanse staten die OpenAI aanklagen, ook om kwetsbare gebruikers. Het onderzoek dat we in ons stuk over medisch advies van een chatbot bespreken, laat zien hoe ver theorie en praktijk uit elkaar liggen. In een experiment van Oxford in Nature Medicine kwamen deelnemers met een chatbot niet vaker op de juiste aandoening uit dan deelnemers die zelf zochten.

Wat de zaak-Wan toevoegt, is een patroon dat in geen enkele test van losse vragen te zien is. Een chatbot praat mee in een lang gesprek. Hij onthoudt wat je zegt, voelt vertrouwd en herhaalt jouw verhaal. Het gesprek liep volgens de aanklacht over weken. Toen ze angstig werd, zou de chatbot hebben geantwoord dat ze zich geen zorgen hoefde te maken (Bron: The Next Web). Een huisarts of apotheker kent je dossier. Een chatbot kent alleen wat jij hem vertelt. Zijn antwoord past hij aan op wat je wilt horen.

Wat jij doet als je een chatbot iets over medicijnen vraagt

Vragen stellen is prima. Beslissen laat je niet aan de chatbot. Praktisch:

1. Gebruik hem voor uitleg. Waarom schrijft een arts dit voor, welke bijwerkingen staan in de bijsluiter, wat vraag ik aan mijn arts? Dat zijn goede vragen.
2. Pas je dosis nooit zelf aan op zijn advies. Minderen, stoppen of knippen van een tablet bespreek je eerst met je huisarts of apotheker. Bij veel medicijnen, middelen tegen epilepsie voorop, kan plotseling veranderen gevaarlijk zijn.
3. Wees alert op alles wat zegt: houd het voor je arts verborgen. Dat is een alarmsignaal. Een goed advies kun je altijd aan je eigen arts laten zien.
4. Last van bijwerkingen? Bel de huisarts of apotheek. Een apotheker beantwoordt medicijnvragen en kent de gevolgen van combinaties. Bel bij acute klachten de huisartsenpost, bij nood 112.
5. Laat je gesprek niet je enige gesprek zijn. Mensen met een chronische aandoening hebben vaak ook een patiëntenorganisatie. Voor epilepsie is dat de Epilepsie Vereniging Nederland.

Zoek je betrouwbare uitleg over klachten in het Nederlands, dan hebben we de beste bronnen voor je op een rij gezet in ons stuk over medisch advies van een chatbot.

Wat er nog volgt

De zaak draait direct om de vraag of een chatbot de geneeskunde onbevoegd uitoefent. Ze is toegevoegd aan een bundel zaken, dus de gang van zaken kan lang duren. Wat de rechter ook beslist, de vraag voor ontwikkelaars ligt er: moet een chatbot bij vragen over dosering of stoppen met medicijnen altijd doorverwijzen en nooit een schema maken? Verandert er iets in de aanklacht of reageert OpenAI in de rechtbank, dan werken we dit stuk bij.