ChatGPT, Claude, Gemini of Copilot: welke AI past bij jou?

Welke AI-assistent je kiest, hangt minder af van ranglijsten dan van waar je al werkt. In Gmail en Google Docs is het Gemini, in Word en Outlook Copilot. Wil je een losse assistent naast al je apps, dan zijn ChatGPT en Claude de sterkste keuzes. Mistral Vibe is het Europese alternatief. Dit stuk zet ze naast elkaar op wat je ermee wilt doen, wat het kost en wat er met je gegevens gebeurt. Daarna test je zelf in tien minuten welke bij je past.

Update 12 november 2026 Dit stuk is opnieuw geschreven. Het antwoord staat nu in één tabel bovenaan, met de prijzen van vandaag. Onze taaltest van april en mei 2026 is eruit, omdat hij op oude modellen draaide. Wat er is veranderd lees je onderaan.

Het antwoord in één tabel

Wat wil je doen?	Kies	Betaald (november 2026)	Gebruikt je gesprekken voor training?
Van alles een beetje, met spraak en beeld	ChatGPT	Go €8, Plus €23 per maand	Gratis, Go, Plus: ja, tenzij je het uitzet. Business: nee
Lange teksten schrijven of lange documenten lezen	Claude	Pro €18 per maand of €15 bij een jaar, exclusief btw	Free en Pro: jij kiest. Team en Enterprise: nee
Werken in Gmail, Docs en Drive	Gemini	Google AI Plus €4,99, AI Pro €21,99 per maand	Gratis app: ja, met menselijke beoordelaars. Werkaccount: zakelijke voorwaarden
Werken in Word, Excel en Outlook	Copilot	Microsoft 365 Premium €22 per maand	Copilot-app privé: ja, tenzij je het uitzet. In Word en Outlook of met werkaccount: nee
Gegevens in Europa houden	Mistral Vibe	Pro $14,99 per maand, exclusief btw	Individueel: ja, tenzij je het uitzet. Enterprise: nee

Prijzen gezien op 12 november 2026 op de prijspagina’s van OpenAI, Anthropic, Google, Microsoft en Mistral. Mistral toonde de prijs in dollars.

Niet in dit rijtje, wel voor een bepaalde taak. Zoeken met bronnen erbij: Perplexity. Meerdere documenten samen bevragen: Gemini Notebook, voorheen NotebookLM. Software bouwen: AI-assistenten om te programmeren.

Zo hebben we gekozen

We keken naar vier dingen: wat de gratis versie geeft, wat betaald kost, waar de assistent zit (los of in je mail en documenten) en wat er met je gesprekken gebeurt. Alle prijzen en privacyregels hebben we op 12 november 2026 gelezen op de pagina’s van de makers zelf, zoals een consument ze in Nederland ziet. We hebben de assistenten voor dit stuk niet opnieuw zelf getest op kwaliteit van het Nederlands.

ChatGPT: de breedste losse assistent

ChatGPT kan van alles een beetje: schrijven, uitleggen, beelden maken, spraakgesprekken, bestanden lezen. Het werkt in de browser en als app op telefoon en computer. De gratis versie is voor iedereen, met minder berichten en uploads. Go kost €8 per maand en geeft meer gebruik, Plus €23 per maand met de sterkere redeneermodellen van GPT-6. Pro begint bij €103 per maand (OpenAI).

Bij Free, Go, Plus en Pro gebruikt OpenAI je gesprekken standaard om modellen te verbeteren. Je zet dat uit met de instelling “Improve the model for everyone” (OpenAI). Bij ChatGPT Business en Enterprise gebeurt het standaard niet.

Meer in de ChatGPT review. Nieuw met ChatGPT? Begin bij ChatGPT voor beginners.

Claude: sterk in lange teksten

Claude valt op bij lange documenten en teksten waar toon en nuance tellen. Het leest een PDF tot 1.000 pagina’s en heeft projecten waarin je vaste stukken bewaart. De gratis versie heeft een gebruikslimiet per vijf uur en per week. Pro kost €18 per maand bij maandbetaling of €15 per maand bij een jaarabonnement, exclusief btw (Anthropic).

Bij Free en Pro kies je zelf of Anthropic je gesprekken voor training mag gebruiken. Zeg je ja, dan bewaart Anthropic ze vijf jaar. Voor Team, Enterprise en de API gelden die regels niet (Anthropic).

Meer in de Claude review. Eerste keer? Claude voor beginners.

Gemini: als je in Google werkt

Gemini zit in de Gemini-app en, met een betaald abonnement, in Gmail, Docs en Drive. Google AI Plus kost €4,99 per maand, Google AI Pro €21,99 per maand. Pro geeft toegang tot Gemini 4 Argon en Gemini in Gmail en Documenten (Google).

In de gratis Gemini-app gebruikt Google je chats om zijn diensten en AI-modellen te verbeteren, deels met menselijke beoordelaars. Google vraagt zelf om geen vertrouwelijke informatie in te voeren (Google). Met een werk- of schoolaccount gelden andere voorwaarden voor je gegevens.

Meer in de Gemini review.

Copilot: als je in Microsoft werkt

Copilot zit in Word, Excel, PowerPoint en Outlook. Voor consumenten zit Copilot in Microsoft 365 Premium. Dat kost €22 per maand of €219 per jaar en bevat Copilot in de Office-apps (Microsoft). Voor bedrijven bestaat een aparte zakelijke licentie: zie welk zakelijk AI-abonnement past bij je team.

In de losse Copilot-app met een privéaccount kan Microsoft je gesprekken gebruiken om modellen te trainen. Dat zet je op elk moment uit. Gesprekken met Copilot in Word, Excel, PowerPoint en Outlook en met een werkaccount gebruikt Microsoft niet voor training (Microsoft).

Meer in de Microsoft Copilot review.

Mistral Vibe: het Europese alternatief

Mistral Vibe is de Franse assistent die tot 28 mei 2026 Le Chat heette (The Decoder). Zoek je op “Mistral Le Chat”, dan is dit hem. De gratis versie heeft een beperkt aantal berichten. Pro kost $14,99 per maand en Team $24,99 per gebruiker per maand, exclusief btw (Mistral).

Je gegevens staan standaard in de EU (Mistral). Op een individueel account kunnen je gesprekken wel voor training worden gebruikt. Dat zet je zelf uit (Mistral). Op de zwaarste redeneertaken lopen de Amerikaanse topmodellen voor en er is geen koppeling zo diep als Copilot in Word. Meer Europese opties staan in Europese AI-apps in 2026.

Vier situaties

Je gebruikt AI af en toe, voor een mail of een idee. Begin met de gratis versie van ChatGPT of Claude. Leer eerst goed vragen stellen, dat levert meer op dan een abonnement.

Je werkt de hele dag in Google of Microsoft. Kies Gemini of Copilot. Een assistent in je eigen mail en documenten scheelt overstappen. Betaal pas als je er elke week tijd mee wint.

Je schrijft veel of leest lange stukken. Probeer Claude. Twijfel je met ChatGPT, gebruik ze een week naast elkaar voor dezelfde klus.

Je wilt dat je gegevens in Europa blijven. Kies Mistral Vibe en zet de training uit. Voor klantgegevens heb je hoe dan ook een zakelijk account met verwerkersovereenkomst?VerwerkersovereenkomstEen verplicht contract tussen jou (verwerkingsverantwoordelijke) en een leverancier die persoonsgegevens namens jou verwerkt, zoals een AI-tool.Hele uitleg: VerwerkersovereenkomstSluiten nodig.

Waar het vaak op vastloopt

Wat er gebeurt	Wat je doet
Je loopt in de gratis versie tegen de limiet aan	Wacht tot de limiet weer vrijkomt, wissel van assistent of neem pas dan een abonnement.
Je plakt klantgegevens in een gratis versie	Haal namen en adressen eerst weg. Voor vast werk met klantgegevens: een zakelijk account.
De tekst klinkt niet als Nederlands van een mens	Geef de lezer, de toon en een voorbeeld van je eigen tekst mee. Lees prompten voor beginners.
Het antwoord bevat een verzonnen feit	Vraag om bronnen en controleer cijfers, namen en data zelf.
Je betaalt voor twee abonnementen die hetzelfde doen	Kies er één voor het meeste werk en gebruik de gratis versie van de tweede.

Zo begin je: één test van tien minuten

Open twee of drie assistenten in losse tabbladen en geef ze precies dezelfde opdracht. Neem een klus uit je eigen week, geen verzonnen voorbeeld. Deze prompt?PromptDe opdracht of vraag die je aan een AI-model geeft. Hoe concreter de prompt (doel, doelgroep, voorbeeld erbij), hoe bruikbaarder het antwoord. ChatGPT alleen al verwerkt er zo'n 2,5 miljard per dag.Hele uitleg: PromptSluiten kun je kopiëren en invullen:

Ik ben [jouw functie] bij [soort bedrijf]. Hieronder staat een mail van een klant.
Schrijf een antwoord van maximaal 120 woorden, vriendelijk en zakelijk,
in de jij-vorm. Stel aan het eind één vraag die het gesprek verder helpt.

[plak hier de mail, zonder namen of klantgegevens]

Let bij het vergelijken op drie dingen. Hoeveel moet je nog herschrijven? Klopt de toon? Staat er iets in dat niet waar is? De assistent waar je het minst aan hoeft te doen, is voor jou de beste.

Checklist: klaar om te kiezen

• Je weet of je vooral in Google, Microsoft of los van beide werkt
• Je hebt dezelfde opdracht in minstens twee assistenten getest
• Je hebt de trainingsinstelling bekeken en zo nodig uitgezet
• Klantgegevens gaan alleen in een zakelijk account
• Je betaalt pas als de gratis versie je elke week tegenhoudt

Volgende stap

Welke assistent je ook kiest, het meeste verschil maak je met hoe je vraagt. Lees prompten voor beginners en doe daarna de test hierboven opnieuw.

Zo is dit stuk gemaakt

Opnieuw geschreven op 12 november 2026. De vorige versie van 21 april 2026 had zes update-blokken, een taaltest op modellen van april en mei 2026 (GPT-5 en GPT-5.5, Sonnet 4.6, Gemini 3) en tientallen links die niet bij de keuze hielpen. Een andere Nederlandse site zette het antwoord in één tabel bovenaan. Dat doen wij nu ook. De taaltest is geschrapt: we hebben de huidige modellen niet opnieuw getest en publiceren geen oordeel over oude modellen alsof het nieuw is. De prijs van Claude Pro stond in de oude versie op twee plekken anders (€18 en €22). Nu staat er één prijs met bron.

Nagelezen bij de bron op 12 november 2026: de prijspagina’s van ChatGPT (Nederland), Claude, Google AI-abonnementen (Nederland), Microsoft 365 Premium (Nederland) en Mistral, de hulppagina van OpenAI over data controls, de consumentenvoorwaarden van Anthropic, de Gemini Apps Privacy Hub, de privacy-FAQ van Microsoft Copilot en de hulppagina’s van Mistral over opslag en training.